محمود کریمی، معاون توسعه بازار بورس انرژی ایران، در گفت‌وگو با روابط‌عمومی کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار، با اشاره به بازدید انجام‌شده از نیروگاه برق دماوند، این‌گونه برنامه‌ها را گامی مؤثر در تقویت تعامل میان صنعت برق و بازار سرمایه ارزیابی کرد.

نقش بازدیدهای تخصصی در درک چالش‌های صنعت برق

کریمی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر چنین بازدیدهایی بر درک بهتر چالش‌های صنعت برق اظهار داشت:
یکی از مهم‌ترین ارکان هر برنامه توسعه‌ای در هر صنعت، بُعد اقتصادی آن است. چه در حوزه توسعه فعالیت‌ها، چه در بخش فروش و بازرگانی و چه در تأمین مالی، رکن اقتصادی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد و بخش قابل توجهی از این فرآیند در بازار سرمایه شکل می‌گیرد.

وی افزود:
در صنعت برق نیز، هم تأمین مالی و هم فروش برق از مسیر بازار سرمایه و بورس انرژی انجام می‌شود و شرکت‌های کارگزاری به‌عنوان یکی از ارکان مهم، هم نقش مشاور و هم نقش اجرایی و عملیاتی را ایفا می‌کنند. آشنایی فعالان بازار سرمایه و کارگزاران با ابعاد فنی صنایع، از جمله صنعت نیروگاهی، این امکان را فراهم می‌کند که مشاوره دقیق‌تری ارائه دهند و راهکارهای متناسب‌تری برای تأمین مالی و فروش در اختیار صنایع قرار گیرد.

ارزیابی ساختار فعلی بورس انرژی در پاسخ به نیاز نیروگاه‌ها

معاون توسعه بازار بورس انرژی ایران در ادامه و در پاسخ به پرسشی درباره میزان پاسخگویی ساختار فعلی بورس انرژی به نیازهای نیروگاه‌ها در حوزه فروش و تأمین نقدینگی تصریح کرد:
ساختار فعلی بازارهای بورس انرژی، به‌ویژه در حوزه نیروگاهی، از سه تابلوی اصلی شامل تابلوی برق عادی، برق سبز و برق آزاد تشکیل شده است. تمامی نیروگاه‌هایی که در حال حاضر در شبکه برق کشور فعال هستند و اقدام به فروش برق می‌کنند، در یکی از این تابلوها امکان عرضه دارند.

کریمی ادامه داد:
به نظر می‌رسد بورس انرژی با ابزارهای متنوعی که در اختیار دارد، توانایی پاسخگویی به نیاز فروش نیروگاه‌ها را داراست. البته ممکن است با توجه به قوانین بالادستی، از جمله بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم توسعه، در برخی موارد نیاز به اصلاحاتی در ساختار بازار وجود داشته باشد، اما به‌طور کلی، همان‌طور که طی سال‌های گذشته نیروگاه‌ها توانسته‌اند برق خود را در بورس انرژی عرضه کنند، در حال حاضر نیز این امکان در دسترس آن‌ها قرار دارد.

وی با اشاره به نقش سیاست‌گذاری افزود:
از منظر سیاست‌گذاری، لازم است سطح مداخلات دولت در قیمت‌گذاری به‌تدریج کاهش یابد؛ موضوعی که به نظر می‌رسد خود دولت نیز به آن رسیده است. در چنین شرایطی، کشف قیمت و فرآیند فروش برق بیش از پیش در اختیار تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان قرار خواهد گرفت.

تأثیر اصلاح قیمت‌گذاری بر شفافیت بازار و پایداری تولید

کریمی در پاسخ به پرسشی درباره اثر اصلاح سازوکار قیمت‌گذاری برق بر شفافیت بازار و پایداری تولید گفت:
بخش قابل توجهی از وضعیت فعلی صنعت برق، از جمله قطعی‌ها در ایام اوج مصرف، ناشی از قیمت‌گذاری دستوری است. این نوع قیمت‌گذاری طی سال‌های گذشته، توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری در توسعه نیروگاه‌ها را کاهش داده و عملاً مانعی برای افزایش ظرفیت تولید بوده است.

وی افزود:
در بورس انرژی، وجود تابلوهای برق آزاد و برق سبز نشان داده است که هرجا مداخلات دولت به حداقل رسیده و نقش آن صرفاً به ایفای تعهدات قراردادی محدود شده، سرمایه‌گذاری شکل گرفته و توجیه اقتصادی برای سرمایه‌گذاران فراهم شده است. این موضوع هم در احداث نیروگاه‌های جدید و هم در توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر به‌وضوح قابل مشاهده است.

نقش کانون کارگزاران در تقویت تعامل صنعت و بازار سرمایه

معاون توسعه بازار بورس انرژی ایران با قدردانی از کانون کارگزاران بابت برگزاری برنامه بازدید نیروگاهی خاطرنشان کرد:
استمرار این برنامه‌ها و تقویت ارتباط میان صنعت مالی و صنایع انرژی‌محور، از جمله صنعت نیروگاهی، پالایشی و پتروشیمی، می‌تواند منجر به تقویت هر دو طرف شود. این تعامل مشترک هم به توسعه بازارهای مالی کمک می‌کند و هم موجب بهبود عملکرد شرکت‌های تولیدکننده انرژی می‌شود.

وی ادامه داد:
این ارتباط دوسویه باعث می‌شود صنایع با سازوکارهای بازار سرمایه بیشتر آشنا شوند و در مقابل، فعالان بازار سرمایه نیز شناخت دقیق‌تری از دغدغه‌ها و نیازهای صنایع پیدا کنند. در نتیجه، امکان توسعه ابزارهای مالی متناسب با نیاز هر صنعت فراهم خواهد شد.

ظرفیت‌های بورس انرژی در تأمین مالی صنعت نیروگاهی

کریمی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به ابزارهای تأمین مالی بورس انرژی اشاره کرد و گفت:
در حوزه تأمین مالی، بورس انرژی ابزارهای متنوعی در اختیار دارد. از جمله قراردادهای سلف موازی استاندارد برق که هم برای نیروگاه‌های در حال بهره‌برداری و هم برای نیروگاه‌هایی که دارای پروانه احداث هستند، قابل استفاده است. این ابزار امکان پیش‌فروش برق تولیدی و تأمین مالی پروژه‌ها را فراهم می‌کند.

وی افزود:
علاوه بر این، صندوق‌های سرمایه‌گذاری پروژه و همچنین اوراق سلف موازی استاندارد مبتنی بر دارایی‌هایی مانند گواهی‌های برق تجدیدپذیر (REC) نیز از دیگر ابزارهای نوین تأمین مالی هستند که می‌توانند در خدمت توسعه صنعت نیروگاهی قرار گیرند. بسیاری از این ابزارها هم‌اکنون در دسترس صنایع قرار دارد و با افزایش آشنایی فعالان صنعت با ظرفیت‌های بازار سرمایه، استفاده از آن‌ها نیز گسترش خواهد یافت.